Ars Aeterna:Deity song:Venus
(Verse 1)
กำเนิดกลางฟองคลื่นขาวนวลใย
จากทะเลลอยไปเกาะไซปรัส
นามวีนัสเทพีผู้แจ่มชัด
งามวิวัฒน์กว่าใครในโลกา
อีกตำนานว่าธิดาจูปิเตอร์
ผู้เลิศเลอแห่งรักและปรารถนา
คือแอโฟรไดทีที่รับมา
สู่ศรัทธาแห่งโรมันอันเกรียงไกร
(Pre-Chorus)
แต่จูปิเตอร์สั่งให้วิวาห์ไป
กับวัลแคนเทพไฟผู้พิการ
คือการสมรสที่แสนร้าวราน
ใจต้องการเพียงรักแท้ที่ใฝ่ปอง
(Chorus)
โอ้วีนัสเทพีแห่งความรัก
ผู้เป็นที่ประจักษ์เรื่องรูปสอง
ทั้งความงามและชัยชนะที่ครอบครอง
คือมารดาผู้ปกป้องวงศ์โรมัน
(Verse 2)
จึงลอบรักกับมาร์สเทพสงคราม
เกิดเป็นคิวปิดงามตามเสกสรรค์
แม้ถูกจับด้วยตาข่ายมิวายกัน
รักผูกพันลึกซึ้งเกินห้ามใจ
กับมนุษย์แอนไคซีสมีบุตรหนึ่ง
นามอีเนียสผู้ซึ่งต้องจากไป
อีกอะโดนิสที่รักปักหทัย
ต้องจากไกลด้วยคมเขี้ยวแห่งพนา
(Pre-Chorus)
แต่จูปิเตอร์สั่งให้วิวาห์ไป
กับวัลแคนเทพไฟผู้พิการ
คือการสมรสที่แสนร้าวราน
ใจต้องการเพียงรักแท้ที่ใฝ่ปอง
(Chorus)
โอ้วีนัสเทพีแห่งความรัก
ผู้เป็นที่ประจักษ์เรื่องรูปสอง
ทั้งความงามและชัยชนะที่ครอบครอง
คือมารดาผู้ปกป้องวงศ์โรมัน
(Bridge)
คำตัดสินปารีสเหตุแห่งสงคราม
มอบสตรีเลิศงามนามเฮเลน
กรุงทรอยล่มสลายอย่างยากเย็น
แต่บทบาทโดดเด่นคือคุ้มครอง
อีเนียสบุตรชายให้รอดพ้น
สืบวงศ์จนเป็นชนชาติทั้งผอง
เป็นเจเนทริกซ์มารดาที่คุ้มครอง
อีกวิกทริกซ์ผู้ปกป้องยามรบรา
(Chorus)
โอ้วีนัสเทพีแห่งความรัก
ผู้เป็นที่ประจักษ์เรื่องรูปสอง
ทั้งความงามและชัยชนะที่ครอบครอง
คือมารดาผู้ปกป้องวงศ์โรมัน
(Outro)
คือภาพเขียนเลื่องชื่อคือรูปปั้น
คือชื่อดาวศุกร์นั้นที่เฉิดฉาย
คือสัญลักษณ์กุหลาบไม่เสื่อมคลาย
คือความหมายแห่งรัก...นิรันดร
เราเพิ่งนั่งดูภาพวาด “The Birth of Venus” ของบอตติเชลลีอยู่เงียบๆ แล้วก็เผลอหัวเราะออกมาเอง ทั้งที่งานศิลป์เขายิ่งใหญ่ขนาดนั้น แต่สิ่งที่ผุดขึ้นในหัวเรากลับเป็นคำถามง่ายๆ ว่า…คนเราจะเลือก “ความรัก” ได้จริงไหม หรือบางที ความรักมันเลือกเรา เหมือนที่วีนัสไม่ได้อยากแต่งกับวัลแคน แต่ก็ถูกจับแต่งไปอยู่ดี
ทุกคนเคยเจอไหม เวลาที่ความสัมพันธ์มันไม่ใช่ แต่เราก็ต้องอยู่กับมันเพราะระบบ เพราะครอบครัว เพราะคำว่า “เหมาะสม” ทั้งที่ใจเราวิ่งไปหาคนอีกคนแบบไม่ต้องใช้ GPS เลยด้วยซ้ำ ตลกร้ายคือโรมันเขาก็เจอประเด็นนี้มาแล้วตั้งแต่สองพันกว่าปีก่อน แถมยังเขียนไว้เป็นตำนานด้วย
เรื่องของวีนัสกับมาร์ส คือหนึ่งในตำนานที่โรมันเอามาจากกรีก แล้วรีแบรนด์ใหม่ให้มีพลังทางการเมือง จูเลียส ซีซาร์เองยังอ้างว่าตัวเองสืบสายเลือดมาจากอีเนียส ลูกของวีนัส เพื่อสร้างอำนาจให้ตระกูลจูเลียน นี่คือความคลาสสิกของการเอา “เรื่องรัก” มาเป็น “เรื่องธุรกิจ” โดยไม่ต้องมีดิวโลจิกสัญญาใดๆ เลย
ในพุทธศาสนา คำว่า “ตัณหา” (Taṇhā) แปลตรงๆ ว่า “ความอยาก” มันไม่ผิดหรอกที่อยาก แต่ปัญหาคือเรามักเอาอยากไปผูกกับเงื่อนไขที่ไม่มีวันคุมได้ เหมือนวีนัสที่อยากรักมาร์ส แต่ถูกมัดกับวัลแคน พออยากแล้วไม่ได้ ก็เกิดทุกข์ แล้วมนุษย์เราก็ทำซ้ำๆ แบบนี้ตั้งแต่โรมันจนถึงไทยแลนด์ 2025
ถ้ามองในเชิงจิตวิทยา การที่เราไปติดอยู่ในความสัมพันธ์ที่ไม่ใช่ แต่ไม่กล้าออก ก็เพราะกลัว “สูญเสีย” มากกว่ากลัว “ไม่มีความสุข” สมองเรามี Negativity Bias คือชอบจำฝันร้ายมากกว่าฝันดี เราเลยทนอยู่ในสิ่งแย่ๆ เพราะกลัวแย่กว่านี้ ทั้งที่จริงๆ แล้วบางที “การว่าง” ก็ดีกว่า “การอยู่ผิดที่”
ลองคิดเล่นๆ ว่าถ้าวีนัสไม่ยอมแต่งงานกับวัลแคน ชื่อเสียงนางอาจไม่ดังไปทั่วโลก เพราะตำนานชู้รักกับมาร์สก็คงไม่เกิดขึ้น แล้วทุกคนก็คงไม่มีรูปปั้น “วีนัส เดอ มิโล” ไปถ่ายรูป แต่เพราะความรักที่ไม่ได้เลือก กลับทำให้เธอกลายเป็นสัญลักษณ์นิรันดร์ แถมโรมันยังได้ “มารดาของชาติ” ไปฟรีๆ นี่สิ…เจ็บแล้วคุ้ม
เราว่าบางครั้ง ทุกคนไม่ต้องรีบหาความรักที่สมบูรณ์แบบ แต่ลองมองว่า “สิ่งที่ผิดพลาด” อาจเป็นส่วนหนึ่งที่สร้างคุณค่าให้เราได้ เหมือนวีนัสที่เริ่มจากการถูกบังคับ แต่วาดเส้นทางตัวเองจนกลายเป็นดาวศุกร์ที่สว่างที่สุดบนท้องฟ้า
เพราะบางที ความรักไม่ใช่การเลือกคนที่ใช่ แต่คือการไม่หยุดโต แม้จะเคยเลือกผิดมาก่อนก็ตาม
ประโยคที่อยากฝากไว้: “ผิดพลาดไม่เคยฆ่าเรา มันแค่ปั้นเราให้กลายเป็นใครสักคนที่ชัดกว่าเดิม”
ประวัติเทพีวีนัส (Venus): เทพีแห่งความรัก สู่มารดาแห่งจักรวรรดิโรมัน
วีนัส (Venus) คือเทพีองค์สำคัญที่สุดองค์หนึ่งในตำนานเทพปกรณัมโรมัน พระนางคือเทพีแห่งความรัก, ความงาม, ความปรารถนา, เพศ, การเจริญพันธุ์, ความรุ่งเรือง และชัยชนะ ด้วยบทบาทที่หลากหลาย ทำให้วีนัสไม่ได้เป็นเพียงเทพีแห่งความรักอันโรแมนติก แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งอำนาจทางการเมืองและเป็นพระมารดาตามตำนานของชาวโรมันทั้งมวล เรื่องราวของพระนางคือการผสมผสานตำนานกรีกเข้ากับอัตลักษณ์ของโรมันอย่างสมบูรณ์
1. ต้นกำเนิดของวีนัส: จากแอโฟรไดทีสู่เทพีโรมัน
วีนัสมีต้นกำเนิดจากการที่ชาวโรมันรับเอาตำนานของเทพีกรีก แอโฟรไดที (Aphrodite) เข้ามา แล้วผสมผสานกับความเชื่อดั้งเดิมของตนเกี่ยวกับเทพีแห่งพืชพรรณและความอุดมสมบูรณ์ ด้วยเหตุนี้ ตำนานการกำเนิดของวีนัสจึงมีอยู่ 2 ฉบับหลัก ซึ่งเหมือนกับของแอโฟรไดทีทุกประการ:
กำเนิดจากฟองคลื่น (The Sea-Foam Birth): เป็นฉบับที่ได้รับการยอมรับและโด่งดังที่สุด ตามตำนานนี้ การกำเนิดของพระนางสืบเนื่องมาจากการโค่นอำนาจของเทพยูเรนัส (ท้องฟ้า) โดยเทพโครนอส (กาลเวลา) โครนอสได้ใช้เคียวตัดอวัยวะเพศของบิดาแล้วโยนทิ้งลงทะเล ทำให้เกิดฟองคลื่นสีขาวบริสุทธิ์ และจากฟองคลื่นนั้น เทพีวีนัสก็ได้ถือกำเนิดขึ้นอย่างงดงามสมบูรณ์ แล้วลอยไปขึ้นฝั่งที่เกาะไซปรัส (Cyprus) การกำเนิดนี้ทำให้พระนางมีความเชื่อมโยงกับทะเลอย่างลึกซึ้ง
กำเนิดในฐานะธิดาแห่งทวยเทพ: อีกตำนานหนึ่งซึ่งปรากฏในมหากาพย์ของโฮเมอร์ ระบุว่าพระนางเป็นธิดาของ จูปิเตอร์ (Jupiter) (ซุส-Zeus ในตำนานกรีก) และเทพี ไดโอนี (Dione) ซึ่งเป็นเทพีแห่งท้องฟ้าและความอุดมสมบูรณ์
2. ตำนานความรักและชายา: เรื่องราวอันโด่งดัง
ในฐานะเทพีแห่งความรัก ชีวิตของวีนัสจึงเต็มไปด้วยเรื่องราวความสัมพันธ์อันซับซ้อนและร้อนแรง ทั้งกับเทพเจ้าและมรรตัยชน (มนุษย์)
วัลแคน (Vulcan) - สามีผู้ถูกเมิน: จูปิเตอร์ได้บังคับให้วีนัสแต่งงานกับ วัลแคน (เฮเฟสตัส-Hephaestus ในตำนานกรีก) เทพแห่งภูเขาไฟและการตีเหล็กผู้มีรูปกายอัปลักษณ์และขาพิการ นี่คือการสมรสที่ปราศจากความรัก และวีนัสก็ไม่เคยซื่อสัตย์ต่อสามีของนางเลย
มาร์ส (Mars) - ชู้รักแห่งสงคราม: ความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งและยาวนานที่สุดของวีนัสคือการลักลอบเป็นชู้กับ มาร์ส (แอรีส-Ares ในตำนานกรีก) เทพแห่งสงครามผู้หล่อเหลาและแข็งแกร่ง ความรักระหว่างเทพีแห่งความงามและเทพแห่งสงครามคือสัญลักษณ์ของการหลอมรวมกันระหว่างความปรารถนาอันอ่อนหวานและความรุนแรงก้าวร้าว ทั้งสองมีบุตรด้วยกันหลายองค์ ที่สำคัญคือ คิวปิด (Cupid) (อีรอส-Eros) เทพแห่งความรัก เรื่องราวตอนที่วัลแคนจับได้ว่าทั้งสองลอบคบชู้กันโดยใช้ตาข่ายทองคำที่มองไม่เห็นดักจับขณะกำลังร่วมรักกัน แล้วเรียกเทพเจ้าทั้งปวงมาดูเพื่อประจาน ถือเป็นหนึ่งในตอนที่มีชื่อเสียงที่สุด
แอนไคซีส (Anchises) - มารดาแห่งวีรบุรุษ: วีนัสมีความสัมพันธ์กับมรรตัยชนนามว่า แอนไคซีส เจ้าชายแห่งเมืองทรอย และได้ให้กำเนิดบุตรชายนามว่า อีเนียส (Aeneas) ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นวีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่และเป็นต้นตระกูลของชาวโรมัน
อะโดนิส (Adonis) - โศกนาฏกรรมแห่งความงาม: วีนัสหลงรักชายหนุ่มรูปงามนามว่า อะโดนิส อย่างหัวปักหัวปำ แต่น่าเศร้าที่เขาถูกหมูป่าขวิดจนเสียชีวิตระหว่างออกล่าสัตว์ โลหิตของเขาได้กลายเป็นดอกอโดนิส (หรือดอกกุหลาบแดงตามบางตำรา) และน้ำตาของวีนัสที่หลั่งให้เขาก็กลายเป็นดอกอเนโมนี (Anemone)
3. บทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์และสงคราม
แม้จะเป็นเทพีแห่งความรัก แต่บทบาทของวีนัสกลับส่งผลต่อสงครามครั้งใหญ่ที่สุดในตำนาน
ชนวนเหตุแห่งสงครามกรุงทรอย (The Judgment of Paris): เรื่องราวเริ่มต้นเมื่อเทพีเอริส (Eris) เทพีแห่งความขัดแย้ง ไม่ได้รับเชิญไปในงานวิวาห์ จึงโยนแอปเปิ้ลทองคำที่จารึกว่า "แด่ผู้ที่งดงามที่สุด" เข้าไปกลางวงเทพี วีนัส, จูโน (Juno) และมิเนอร์วา (Minerva) ต่างอ้างสิทธิ์ในแอปเปิ้ลนั้น จูปิเตอร์จึงให้เจ้าชาย ปารีส (Paris) แห่งกรุงทรอยเป็นผู้ตัดสิน เทพีแต่ละองค์ได้เสนอของรางวัลให้เขา โดยวีนัสได้เสนอ สตรีนางที่งดงามที่สุดในโลก ให้เป็นภรรยา ปารีสจึงเลือกวีนัส สตรีผู้นั้นคือ เฮเลน (Helen) ราชินีแห่งสปาร์ตา การที่ปารีสลักพาตัวเฮเลนไปจึงเป็นชนวนเหตุของสงครามกรุงทรอย
ผู้พิทักษ์แห่งทรอย: ในระหว่างสงคราม วีนัสได้เข้าข้างฝ่ายทรอยอย่างเต็มที่เพื่อปกป้อง อีเนียส บุตรชายของนาง นางได้ช่วยให้อีเนียสรอดพ้นจากกรุงทรอยที่ล่มสลาย และเดินทางผจญภัยจนมาถึงดินแดนอิตาลี ซึ่งลูกหลานของเขาในภายหลังคือ โรมิวลัสและรีมุส (Romulus and Remus) ผู้ก่อตั้งกรุงโรม
4. อัตลักษณ์พิเศษในแบบโรมัน
สิ่งที่ทำให้วีนัสแตกต่างจากแอโฟรไดทีอย่างชัดเจน คือบทบาทที่ถูกยกระดับให้มีความสำคัญต่อรัฐและชาติโรมัน
วีนัส เจเนทริกซ์ (Venus Genetrix) - มารดาแห่งชาติโรมัน: เนื่องจากชาวโรมันสืบเชื้อสายมาจากอีเนียส วีนัสจึงได้รับการยกย่องให้เป็น "พระมารดาแห่งชาติ" ผู้นำโรมันคนสำคัญ โดยเฉพาะ จูเลียส ซีซาร์ (Julius Caesar) ได้อ้างว่าตระกูลจูเลียน (Julian clan) ของตนสืบเชื้อสายโดยตรงมาจากวีนัสผ่านทางอีเนียส เพื่อสร้างความชอบธรรมทางการเมืองและสถานะอันศักดิ์สิทธิ์ให้แก่ตนเอง
วีนัส วิกทริกซ์ (Venus Victrix) - เทพีแห่งชัยชนะ: วีนัสยังเป็นเทพีที่นำมาซึ่งชัยชนะในการรบ แม่ทัพโรมันอย่างปอมเปย์ (Pompey) และซีซาร์ต่างสร้างวิหารเพื่ออุทิศให้แก่วีนัสในฐานะผู้ประทานชัยชนะ
5. สัญลักษณ์และการเคารพบูชา
สัญลักษณ์: สิ่งที่มักปรากฏคู่กับวีนัสคือ นกพิราบ, ต้นไมร์เทิล (Myrtle), ดอกกุหลาบ, หอยเชลล์ (Scallop Shell) (สื่อถึงการกำเนิดจากทะเล) และ กระจกเงา
เทศกาล: เทศกาลสำคัญคือ เวเนราเลีย (Veneralia) ซึ่งจัดขึ้นในวันที่ 1 เมษายน เพื่อเฉลิมฉลองแด่พระนางในฐานะเทพีแห่งความรักและความบริสุทธิ์
6. มรดกของวีนัส
ศิลปะและวัฒนธรรม: วีนัสเป็นหนึ่งในเทพีที่ถูกสร้างสรรค์เป็นผลงานศิลปะมากที่สุดในโลกตะวันตก เช่น ประติมากรรม วีนัส เดอ มิโล (Venus de Milo) และภาพวาด กำเนิดวีนัส (The Birth of Venus) โดยซันโดร บอตติเชลลี (Sandro Botticelli)
ดาราศาสตร์: ชื่อของพระนางถูกตั้งเป็นชื่อ ดาวศุกร์ (Venus) ดาวเคราะห์ที่สว่างไสวและงดงามที่สุดดวงหนึ่งบนท้องฟ้า ซึ่งรู้จักกันในชื่อ "ดาวประกายพรึก" หรือ "ดาวประจำเมือง"
ภาษา: ชื่อของพระนางเป็นรากศัพท์ของคำว่า "venereal" ในภาษาอังกฤษที่เกี่ยวข้องกับเรื่องทางเพศ และเป็นที่มาของชื่อวันศุกร์ในกลุ่มภาษาโรมานซ์ เช่น Vendredi (ฝรั่งเศส), Venerdì (อิตาลี)
โดยสรุป วีนัสมีวิวัฒนาการจากเทพีแห่งความรักและความงามที่รับมาจากกรีก สู่การเป็นสัญลักษณ์ที่ซับซ้อนและทรงอำนาจของชาวโรมัน พระนางคือศูนย์รวมของความปรารถนา ความอุดมสมบูรณ์ ชัยชนะ และที่สำคัญที่สุดคือการเป็น "พระมารดาแห่งชาติ" ผู้ให้กำเนิดจักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในประวัติศาสตร์โลก
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น