Ars Aeterna:Deity song:Dryad
เมื่อวันก่อนเราเดินผ่านสวน เจอต้นตะเคียนใหญ่ยืนตระหง่านอยู่กลางสนามหญ้า มีคนเอาผ้าสามสีผูกไว้แน่นจนเหมือนต้นไม้ใส่เบลเซอร์ลายกราฟิก…แล้วเพื่อนข้างๆ หันมาพูดว่า “นี่ถ้าเป็นฝั่งกรีก เค้าเรียก Dryad นะ วิญญาณหญิงสาวสิงอยู่ในต้นไม้ แต่ของไทยเราเรียกนางไม้ ตะเคียน ตานี ตะเค้…แล้วแต่”
ฟังแล้วเราหยุดคิดแป๊บ ทุกคนเคยสงสัยไหม ว่าทำไมวัฒนธรรมแต่ละที่ถึงมี “จิตวิญญาณต้นไม้” เหมือนกันหมด ทั้งกรีกโรมัน ทั้งไทย ทั้งญี่ปุ่น (ที่มีโคโดมาใน Princess Mononoke) นี่มันบังเอิญจริงหรือ หรือว่าลึกๆ มนุษย์ทุกเผ่าพันธุ์รู้เหมือนกัน ว่าเราอยู่ได้ก็เพราะต้นไม้
ทีนี้ลองเปิดตำราพุทธกันหน่อย มีคำว่า “ปาริสุทธิศีล” แปลตรงๆ คือ “ความบริสุทธิ์เหมือนป่า” เพราะป่าเป็นพื้นที่ที่ยังไม่ถูกกิเลสมนุษย์ไปเจาะทะลุ ยิ่งอ่านยิ่งเหมือนกับว่าคนโบราณไม่ได้แค่กลัวผีป่า แต่เขาให้เกียรติสิ่งที่เกื้อกูลชีวิตมากกว่า ซึ่งมันก็โยงไปกับวิทยาศาสตร์ยุคนี้ตรงๆ เพราะถ้าต้นไม้หายไป ระบบนิเวศจะล่ม เราจะขาดออกซิเจน และโลกทั้งใบจะร้อนขึ้นเร็วกว่าที่กำหนดการประชุม COP ของ UN จะตามทัน
แล้วจิตวิทยาสังคมก็บอกด้วยนะ ว่า “สิ่งที่เรากลัว” มักเป็นสิ่งที่เรานับถือไปพร้อมกัน เช่น คนไทยบางคนบอกกลัวนางตะเคียน แต่ก็แวะไปผูกผ้า ขอหวย ขอพร ซึ่งจริงๆ มันเป็นการผูกพันเชิงจิตวิญญาณกับธรรมชาติแบบหนึ่ง คล้ายๆ กับการลงทุนที่เรา “กลัวความเสี่ยง” แต่ก็ยังวิ่งเข้าไปหา เพราะเรารู้ว่ามีผลตอบแทนบางอย่างรออยู่
สุดท้ายเราว่ามันโคตรน่าสนใจเลยนะ ที่ Dryad ของกรีก หรือ นางไม้ของไทย ต่างก็สื่อสารเรื่องเดียวกัน—มนุษย์ไม่ได้อยู่เหนือป่า แต่มนุษย์อยู่เพราะป่า
อย่ามองว่าต้นไม้เป็นวัตถุที่ไม่มีชีวิต ลองมองเหมือนหุ้นในพอร์ตที่มีดอกเบี้ยทบต้นทุกปี แล้วทุกคนจะเข้าใจว่า…แค่เราไม่ตัด มันก็กำไรแล้ว
บางทีการเคารพต้นไม้ ก็คือการเคารพโอกาสที่เราจะได้หายใจต่อไปอีกวัน
ดรายแอด: นางไม้ผู้พิทักษ์พงไพรในตำนานเทพปกรณัมกรีก
ดรายแอด (Dryad) คือจิตวิญญาณแห่งธรรมชาติหรือที่รู้จักกันในนามของ "นางไม้" ในตำนานเทพปกรณัมกรีก พวกนางคือเหล่านิมฟ์ (Nymph) ที่มีรูปกายเป็นหญิงสาวงดงาม มีชีวิตผูกพันและสถิตอยู่ตามต้นไม้ในป่าลึกและพงไพร
รากศัพท์และที่มา
คำว่า "Dryad" (Δρυάδες) มาจากรากศัพท์ในภาษากรีกโบราณคือ "drys" (δρῦς) ซึ่งมีความหมายว่า "ต้นโอ๊ก" แต่เดิมนั้น ดรายแอดจึงหมายถึงนิมฟ์ที่สถิตอยู่ในต้นโอ๊กโดยเฉพาะ แต่ในภายหลังความหมายได้ขยายกว้างขึ้นจนใช้เรียกเหล่านางไม้ที่อาศัยอยู่กับต้นไม้ทุกชนิด
ลักษณะและชีวิต
ดรายแอดมีลักษณะเป็นหญิงสาวผู้งดงามอย่างยิ่ง กล่าวกันว่าพวกนางขี้อายและรักสงบ มักจะปรากฏกายให้เห็นเฉพาะผู้ที่จิตใจดีและเคารพในธรรมชาติ พวกนางใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการร้องรำทำเพลงและเริงระบำอยู่ท่ามกลางหมู่ไม้ร่วมกับเหล่านิมฟ์และเทพเจ้าองค์อื่นๆ เช่น เทพแพน (Pan) เทพแห่งพงไพร หรือเทพไดโอไนซัส (Dionysus)
ชีวิตของดรายแอดนั้นผูกติดอยู่กับต้นไม้ที่ตนสถิตอยู่อย่างแนบแน่น ตราบใดที่ต้นไม้ยังคงเจริญงอกงาม ดรายแอดตนนั้นก็จะยังมีชีวิตอยู่ แต่หากต้นไม้ของนางถูกโค่นลงหรือตายไป ดรายแอดก็จะสิ้นอายุขัยตามไปด้วย ด้วยเหตุนี้ เหล่าดรายแอดจึงเป็นผู้พิทักษ์ป่าไม้ที่ดุร้าย พวกนางจะลงโทษมนุษย์ผู้ที่ทำลายต้นไม้หรือลบหลู่ผืนป่าโดยไม่จำเป็น
ประเภทของดรายแอด
ในบรรดานางไม้ ยังมีการแบ่งประเภทตามชนิดของต้นไม้ที่สถิตอยู่ เช่น:
ฮามาดรายแอด (Hamadryad): เป็นดรายแอดชนิดพิเศษที่มีชีวิตเป็นหนึ่งเดียวกับต้นไม้ ไม่สามารถแยกจากกันได้ การตายของต้นไม้หมายถึงการตายของฮามาดรายแอดตนนั้นทันที ซึ่งแตกต่างจากดรายแอดทั่วไปที่อาจจะยังคงอยู่ได้แม้ต้นไม้จะตายไป แต่ก็จะอ่อนแอลงอย่างมาก
เมลิแอ (Meliae): เป็นนิมฟ์แห่งต้นแอช (Ash tree) ซึ่งเป็นต้นไม้ที่ใช้ทำหอกในสมัยโบราณ กล่าวกันว่าพวกนางเกิดมาจากหยดเลือดของเทพยูเรนัส (Uranus)
ดาฟเน (Daphne): เป็นชื่อของนิมฟ์ที่เกี่ยวข้องกับต้นลอเรล (Laurel tree) ตำนานที่มีชื่อเสียงที่สุดคือเรื่องราวของนางดาฟเนที่หนีการไล่ตามของเทพอพอลโล (Apollo) และได้อธิษฐานขอให้บิดาช่วยนางให้พ้น จนในที่สุดร่างของนางก็กลายสภาพเป็นต้นลอเรล
ตำนานที่เกี่ยวข้อง
เรื่องราวของดรายแอดปรากฏอยู่ในตำนานกรีกหลายเรื่อง ส่วนใหญ่มักจะมีบทบาทเป็นผู้พิทักษ์ป่าและลงโทษผู้ที่ทำลายธรรมชาติ ตัวอย่างที่โดดเด่นคือเรื่องราวของ ยูริไดซ์ (Eurydice) ภรรยาของ ออร์ฟิอุส (Orpheus) นักดนตรีเอกของโลก ซึ่งในบางตำนานกล่าวว่านางเป็นดรายแอดที่ถูกงูกัดเสียชีวิตขณะวิ่งหนีจากชายที่พยายามจะล่วงเกินนาง
ดรายแอดจึงเป็นสัญลักษณ์ที่งดงามของการเชื่อมโยงระหว่างชีวิตกับธรรมชาติ พวกนางเป็นตัวแทนของความงาม ความเปราะบาง และพลังอำนาจอันยิ่งใหญ่ของผืนป่าในโลกแห่งตำนานเทพกรีกโบราณ
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น